Tag Archives: awstria

Dysgu gan y meistr yn Awstria

19 Ebr

20130419-172536.jpgGyda’r gaeaf yn edrych fel ei fod am bara am byth, a gwyliau’r Pasg yn agosáu fe benderfynais fynd ar drip munud olaf i Awstria. Wrth gwrs roedd yr eira ffres oedd yn dal i ddisgyn ar y llethrau yn atyniad mawr, ond roeddwn i hefyd yn awyddus i dreulio ychydig o amser yn y gegin gyda Heinz, fy nghyn fos, a phobwr o fri.

Fel dwi wedi sôn o’r blaen roeddwn i’n gweithio mewn gwesty bach yn Awstria am dymor sgïo ar ôl gadael y coleg, gwesty sy’n berchen i Heinz ac Anita Schenk. Mae Heinz yn dod o Awstria ond o Flaenau Ffestiniog y daw Anita yn wreiddiol. Fy gyfarfu’r ddau pan ddaeth Heinz i weithio fel chef yng ngwesty Portmeirion, ond ers blynyddoedd nawr maen nhw wedi bod yn rhedeg gwesty teuluol hyfryd o’r enw Luginsland, ynghanol ardal sgïo anhygoel.

heinz - blog

Mae Heinz yn chef gwych, ac roeddwn i’n lwcus i gael bwyta ei fwyd bob dydd am ryw bum mis wrth weithio yno. Ond er fy mod wrth fy modd ar y pryd yn ei wylio’n coginio ac o gael helpu yn y gegin, wnes i ddim bachu ar y cyfle i ddwyn rhai o’i ryseitiau. Felly y tro hwn roeddwn i wedi rhybuddio Heinz fy mod i’n dod i bigo ei ymennydd (gan mai dyna ble mae ei ryseitiau i gyd) yn ogystal â dod i sgïo.

Roedd o’n grêt cael mynd i sgïo bob dydd (tan i fi frifo fy hun yn troi fy mhen-glin, ond stori arall yw honno) ac wedyn dod ‘nôl i dreulio amser yn y gegin. Cegin anferth broffesiynol! Roedd yna rai ryseitiau yr oeddwn i’n awyddus i’w gael, ond hefyd roeddwn i’n agored i awgrymiadau Heinz.

bara - blog

Y rysáit oedd ar frig fy rhestr oedd y bara melys wedi’i blethu. Roedd yn Heinz yn arfer gwneud y dorth yma bob dydd ar gyfer brecwast ac mae hi’n hyfryd, yn enwedig efo’i jam bricyll cartref, neu jam grawnwin a sinsir. Mae’r dorth yn un reit gyfoethog gyda menyn, siwgr ac wyau ynddi, ond er ei fod yn felys, dyw hi ddim cweit fel torth brioche chwaith.

bara2 - blog

bara3 - blog

Fe ges i hwyl yn dysgu sut i blethu’r dorth, dwi’n gallu plethu gwallt efo tri darn yn hawdd ond fe gymerodd ychydig o amser i gael fy mhen rownd gweithio gyda phedwar. Mae Heinz yn gwneud torth fwy gyda 6 hefyd, ond dwi heb fentro honno … eto.

Dwi wedi gwneud fideo o’r plethu os da chi am drio fo eich hun.

Ymysg y pethau eraill y gwnes i goginio oedd gebacken mäuse – llygod wedi’i ffrio (math o doughnut efo cyrens)

llygod - blog

Beugel – toes bara tenau wedi’i lenwi un ai gyda chnau cyll wedi’i malu yn fan, neu hadau pabi (cynhwysyn sy’n gyffredin iawn yn Awstria).

beugel2 - blog

beugel - blog

beugel3 - blog

Mae’r Awstriaid yn coginio lot efo caws ceulaidd (curd cheese) hefyd, topfen maen nhw’n ei alw ond mae’n cael ei werthu fel Quark yn y wlad yma. Fe wnaethom ni ddau rysáit yn defnyddio’r caws yma – topfen knödel a topfen palatschinken.

Math o dumpling caws sy’n cael ei goginio mewn dŵr berwedig a’i orchuddio mewn briwsion bara, siwgr a sinamon yw topfen knödel. Mae’n flasus iawn, yn enwedig wedi’i weini gyda jam eirin.

IMG_7116

Wedyn crempog wedi’i llenwi gyda’r caws, cyrens a lemon, a’i goginio yn y popty wedi’i orchuddio mewn cwstard yw topfen palatschinken. Ddim yn annhebyg o gwbl i’n pwdin bara menyn ni a dweud y gwir, ond mae’r Awstriaid yn fwy na hapus i’w fwyta fel cinio yn ogystal â phwdin. Un o’r rhesymau pam fy mod i’n licio Awstria gymaint debyg!

paltschinken - blog

palatschinken2 - blog

Yn ogystal â hynny fe wnaethom ni fisgedi bach a creme caramel. Fel y gallwch ddychmygu roeddwn i wrth fy modd yn sglaffio’r holl bwdinau yma bob nos.

bisgedi - blog

creme caramel - blog

Mae’n rhaid i fi nawr ail greu’r holl ryseitiau yma adra, doedd Heinz ddim yn mesur dim, gan fod y ryseitiau i gyd yn ei gof, a’i fod yn gwybod o edrych faint o bopeth oedd angen. Felly roedd rhaid i mi amcangyfrif faint o bopeth yr oedd o’n ei ddefnyddio. Dwi’n gobeithio bod fy mesuriadau yn gywir!

Kaiserschmarrn – ymerawdwr y crempogau!

21 Chw

Dwi wrth fy modd gyda chrempogau ond heblaw am ryw fore Sadwrn prin, anaml iawn dwi’n eu gwneud nhw. Ond bob dydd Mawrth Ynyd, dwi’n bwyta tomen enfawr ac addo fy mod i’n mynd i’w gwneud nhw’n fwy aml. Ond gesiwch be, dwi ddim!

A dim fi yw’r unig un, mae’r siopau yn llawn cynhwysion crempog (nai ddim dechrau pregethu am y crempogau na da chi’n eu cael mewn paced … Beth sydd yn haws na chymysgu llaeth blawd ac wyau?) yn yr wythnosau cyn dydd Mawrth Ynyd wedyn mae pawb yn anghofio am eu bodolaeth.

Ond pam? Mae yna gymaint y gallwch ei wneud â’r crempog syml, da chi mond angen mynd i creperie yn Ffrainc, neu i gael brecwast yn America i weld hynny. Ond, heb os nag oni bai, fy hoff bryd crempogaidd i yw Kaiserschamarrn. Dwn i’m faint ohonoch sydd wedi clywed am Kaiserschmarrn o’r blaen, heb son am ei fwyta, ond pwdin o Awstria ydio, ac mae o’r peth gorau y gallwch ei wneud gyda blawd, wyau a llaeth!

Ryw ddeng mlynedd yn ôl fe gefais i’r pleser o fyw yn Awstria, yn gweithio mewn gwesty dros y cyfnod sgïo, ac roeddwn i wrth fy modd gyda’r bwyd yno. Nawr dyw selsig a sauerkraut ddim y pethau mwyaf iach yn y byd, ond yn ystod y gaeaf does yna ddim byd gwell. Ond allan o’r holl fwyd kaiserschmarrn oedd fy ffefryn. Roeddwn i’n cael platied i ginio ar y mynydd o leiaf unwaith yr wythnos (peth gwych am Awstria, mae’n dderbyniol i gael pwdin fel cinio yno!).

Felly beth sydd mor arbennig am Kaiserchmarrn? Wel mae’r enw yn golygu llanast yr ymerawdwr, enw da! Ac mae o’n grempog melys, sy’n cael ei wneud trwy chwipio’r gwynnwy ar wahân, a’i blygu i mewn i’r cytew, fel eich bod chi’n creu rhyw fath o grempog souffle. Mae rhai llefydd yn ei goginio yn blaen , ond mae’n boblogaidd iawn gyda chyrens ynddo hefyd, a dyna’r un dwi’n ei hoffi.

Hanner ffordd trwy’r coginio mae’r crempog yn cael ei falu yn ddarnau. Yna mae’n cael ei weini gydag ychydig o siwgr eisin ar ei ben a phowlen o gompot ffrwythau. Mae’r compot ffrwythau fel arfer yn newid o un bwyty i’r llall, eirin sy’n draddodiadol ond dwi wedi cael compot afal neu fefus hefyd a hyd yn oed bowlen o eirin gwlanog tun! Heno fe ddefnyddiais i beth oedd gennyf yn y ty, sef mefus a llys duon bach (blueberry).

Dyma chi’r rysáit, a dwi’n addo does dim angen bod ar ben mynydd yn yr eira i fwynhau hwn, ond bysa fo’n neis!

Cynhwysion

5 wy
150g blawd plaen
250ml llaeth
2 llwy fwrdd siwgr
1 llwy de echdyniad fanila
Pinsied o halen
Rhesinau
Menyn i goginio

Dull

1. Cymysgwch y melynwy, blawd, siwgr, fanila, halen a llaeth nes bod gennych gytew tenau.

2. Chwisgiwch y gwynnwy nes ei fod yn stiff, a’i blygu yn ofalus i mewn i’r cytew gyda llwy fetel.

3. Toddwch y menyn mewn padell ffrio ac ychwanegwch y cytew. Gwasgarwch ychydig o resins am ei ben a’i ffrio ar dymheredd isel.

4. Trowch y crempog drosodd a’i adael i goginio am ryw funud, yna torrwch mewn i ddarnau bach gyda fforc, a’i ffrio nes ei fod wedi coginio yn llwyr.

5. Gweinwch gydag ychydig o siwgr eisin am ei ben a chompot ffrwythau ar yr ochr.