Tag Archives: lemon

Cacen Ben-blwydd Lemon a Mafon

2 Hyd


Dydych chi byth yn rhy hen i gael cacen ben-blwydd, a hyd yn oed heb barti roedd rhaid gwneud rhywbeth i ddathlu pen-blwydd fy ngŵr yn ddiweddar. A pan ofynnais i’r gŵr Pa fath o gacen yr oedd o eisiau eleni, cacen lemon drizzle meddai. Digon teg, mae’n dipyn o ffefryn gen i hefyd. Ond dyw o ddim yn gacen ar gyfer dathliad, roeddwn i eisiau gwneud rhywbeth llawer mwy trawiadol. Felly gyda’r gacen lemon yn ysbrydoliaeth, fe es ati i wneud cacen lemon a mafon, gyda’r dyw haen o gacen lemon a haen ar all yn y canol wedi’i wneud gyda’r mafon ffres. Rhwng pob haen wedyn roedd yna eisin menyn lemon, ceuled lemon a mwy o fafon ffres. Addurnais y cyfan gydag eisin menyn lemon wedi’i liwio yn felyn a phinc, er mwyn rhoi rhyw syniad o’r hyn oedd y tu fewn.

IMG_1334
Roedd yna glod mawr i’r gacen ymysg ei deulu, ac roedden nhw’n amlwg wedi’i fwynhau achos dim ond un darn gefais i cyn yr oedd y gacen wedi diflannu yn llwyr.
Yn sicr dyw hon ddim yn gacen ar gyfer pob dydd ond mae’n berffaith ar gyfer achlysur arbennig pan mae yna ddigon o bobl i’w bwydo.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Cynhwysion 

300g o fenyn heb halen

350g o siwgr mân

5 wy

350g o flawd plaen

3 llwy de o bowdr codi

Croen un lemon wedi’i gratio

100g o fafon

Ar gyfer yr eisin

375g o fenyn heb halen

700g o siwgr eisin

Sudd un lemon

Croen hanner lemon wedi’i gratio

Past lliw melyn a pinc

I orffen y gacen

Sudd un lemon

100g o Siwgr eisin

100g o fafon

Ceuled lemon

Dull

  • Cynheswch y popty i 180°C / 160°C ffan / Nwy 4 ac irwch dri thun crwn 20cm a leinio’r gwaelod gyda phapur gwrthsaim.
  • Rhowch y menyn mewn powlen a’i guro am funud gyda chwisg drydan nes ei fod yn llyfn, yna ychwanegwch y siwgr yn raddol a’i guro am 5 munud arall nes ei fod yn olau ac yn ysgafn.
  • Nawr ychwanegwch yr wyau, un ar y tro, gan gymysgu’n drwyadl gyda’r chwisg drydan rhwng pob un. Os ydych yn poeni ei fod yn mynd i geulo ychwanegwch lwy fwrdd o flawd rhwng pob wy.
  • Hidlwch y blawd a’r powdr codi i mewn a’i gymysgu gyda llwy neu spatula.
  • Rhannwch y gymysgedd yn hafal rhwng tair powlen, gan ychwanegu’r croen lemon at ddau a’r mafon wedi’i stwnsio at y llall a chymysgwch yn ofalus.
  • Rhowch eich cymysgedd yn y tri thun a’u coginio am 25-30 munud, hyd nes bod y sbwng yn euraidd a bod sgiwer sy’n cael ei osod ynghanol y gacen yn dod allan yn lân. Gadewch i oeri yn y tuniau am rai munudau cyn eu trosglwyddo i rwyll fetel i oeri yn llwyr.
  • Yn y cyfamser gwnewch surop drwy gynhesu sudd un lemon gyda’r siwgr eisin.
  • Os nad yw eich cacennau yn wastad, torrwch y topiau i ffwrdd efo cyllell fara yna brwsiwch y ddwy gacen lemon gyda’r surop.
  • Er mwyn gwneud yr eisin, cymysgwch y menyn am funud neu ddwy gyda chwisg drydan nes ei fod yn feddal, yna ychwanegwch sudd a chroen y lemon a’r siwgr eisin yn raddol. Cymysgwch yn dda am 4-5 munud.
  • Gosodwch un o’r cacennau lemon ar eich plât gweini, a thaenwch haen o eisin am ei ben yn ogystal â rhywfaint o geuled lemon a hanner y mafon (wedi’i stwnsio) sydd yn weddill. Gosodwch y gacen mafon am ei ben, a gwnewch yr un peth eto. Rhowch y drydedd gacen (yr un lemon) ar y top a gorchuddiwch y gacen gyfan gyda haen denau o’r eisin. Fe fydd yr haen yma yn dal y briwsion i gyd ac yn gweithio fel sylfaen i’r haen olaf o eisin, felly does dim rhaid iddo fod yn rhy daclus nac yn rhy drwchus.
  • Rhowch y gacen yn yr oergell am 30 munud fel bod yr eisin yn caledu. Ar ôl i’r haen gyntaf o eisin setio, rhannwch yr eisin sy’n weddill rhwng pedwar powlen, gadewch un yn wyn, lliwiwch un yn binc a’r ddau arall yn felyn, ond gydag un yn dywyllach na’r llall.
  • Gorchuddiwch dop y gacen gyda’r eisin gwyn, gan ei wneud mor llyfn â phosib gyda chyllell balet. Yna yn fras Rhowch haen o eisin pinc p gwmpas gwaelod y gacen, yn a’r melyn golau, gan orffen gyda’r melyn tywyll. Ewch dros y cyfan gyda chyllell balet i’w wneud yn llyfn, gan sicrhau bod y lliwiau yn llifo i mewn i’w gilydd, a’r melyn yn lledaenu i’r top hefyd.

Ceuled Lemon a Meringues

6 Gorf

20130705-194828.jpg

Gyda’r haul yn tywynnu o’r diwedd, fe ges i fy ngwahodd i farbeciw yn nhŷ ffrind. Roedd hi wedi gofyn i ni gyd ddod a rhywfaint o gig a diod gyda ni, ond wrth gwrs doeddwn i ddim yn teimlo fy mod i’n gallu troi fyny heb bwdin (dyna di’r broblem y dyddiau yma!). Felly’r cwestiwn mawr oedd beth i’w wneud yn bwdin ar gyfer barbeciw, pan fo rhaid teithio ar draws Llundain ar y tube?

Doeddwn i methu gwneud hufen ia, gan y byddai wedi toddi erbyn i mi gyrraedd, doeddwn i hefyd methu gwneud cacen neu darten neis gan fy mod i ar faglau ac yn gorfod stwffio popeth mewn rycsac. Y peth cyntaf ddaeth i fy meddwl oedd meringue, gan ei fod yn ysgafn a doedd dim ots mawr os oedd o’n malu rhywfaint yn fy mag.

meringues

Felly fe es ati i wneud nifer meringues bach, fel bod pawb yn cael un yr un. Y bwriad wedyn oedd mynd a hufen efo fi, a’i chwisgio yno, a’i weini efo ychydig o ffrwythau. Ond wrth gwrs ar ôl gwneud y meringues roedd gen i lot o felyn wy yn sbâr, a dwi ddim yn licio taflu dim. Felly ar ôl edrych ar beth oedd gen i yn y cypyrddau (rhyw foment ready steady cook bach!), fe ges i brên wêf o wneud ceuled lemon (neu lemon curd i’r rhan fwyaf ohonom). Fe fyddai’r ceuled lemon yn mynd yn berffaith gyda’r meringue melys a’r hufen.

Efallai bod ceuled lemon yn swnio’n strach i’w wneud, ond mewn gwirionedd mae’n hawdd iawn, ac yn reit sydyn hefyd. Fe wnes ei wneud fore’r barbeciw, gyda digon o amser iddo oeri.

meringue a lemon curd

Wrth gwrs does dim rhaid ei ddefnyddio fel ag y gwnes i, mae’n hyfryd ar dost neu crumpet, neu ynghanol sbwng Victoria.

Ceuled lemon

Cynhwysion

3 lemon (sudd a chroen)

150g siwgr mân

4 melyn wy, 1 wy cyfan

100g menyn heb halen

Dull

1. Rhowch y siwgr, sudd lemon, creon lemon wedi’i gratio’r wyau mewn powlen wnaiff ffitio dros sosban.

2. Rhowch fodfedd o ddŵr yn eich sosban i fudferwi a gosod y bowlen am ei ben, gan sicrhau nad yw’r gwaelod yn cyffwrdd y dŵr.

3. Cymysgwch gyda chwisg llaw, nes ei fod wedi cyfuno, yna ychwanegwch y menyn mewn lympiau bach.

4. Daliwch ymlaen i chwisgio nes ei fod yn edrych fel cwstard, dylai hyn gymryd rhyw 10-15 munud, fe fydd yn parhau i dewychu wrth oeri. Gofalwch eich bod yn cymysgu drwy’r amser, da chi ddim eisiau wyau wedi’i sgramblo.

5. Unwaith y bydd yn ddigon trwchus, trosglwyddwch i bot jam wedi’i sterileiddio (hynny yw wedi’i olchi yn y dishwasher, neu wedi’i olchi yn dda gyda dŵr a sebon, a’i sychu yn y popty ar dymheredd isel).

6. Rhowch gaead am ei ben a gadewch i oeri, cadwch yn yr oergell a defnyddiwch o fewn pythefnos.

Meringue

Cynhwysion

4 gwyn wy

150g siwgr mân

1 llwy fwrdd blawd corn

1 llwy fwrdd finegr gwyn

Dull

1. Cynheswch y popty i 120°C / 100°C ffan a leiniwch dun pobi gyda phapur gwrthsaim.

2. Chwisgiwch y gwyn wy gyda chwisg drydan nes ei fod yn ffurfio pigau meddal.

3. Ychwanegwch y siwgr, un llwy ar y tro, a pharhewch i chwisgio nes ei fod yn bigau stiff.

4. Ychwanegwch y blawd corn a’r finegr a’i gymysgu yn dda gyda’r chwisg.

5. Peipiwch y meringue ymlaen i’r papur gwrthsaim, neu defnyddiwch lwy.

6. Coginiwch am 2 awr ac wedyn troi’r popty i ffwrdd a’u gadael yno nes ei fod yn oer.

Gweinwch y meringues gyda hufen a ‘r ceuled lemon.

Cupcakes lemon a cupcakes hufen ia

25 Tach

Dwi wedi bod yn arbrofi gyda cupcakes yn ddiweddar, mewn ymdrech i wneud rhywbeth ychydig bach yn fwy diddorol na chacen fanila gydag eisin fanila. Felly dwi wedi creu dau newydd –  cupcakes lemon a cupcakes hufen ia, gyda sypreis bach ynghanol y ddau.

Fe ddefnyddiais y rysait ar gyfer cupcakes fanila fel sail i’r ddwy gacen, ond ar gyfer y gacen lemon fe wnes i gyfnewid y fanila am ychydig o groen lemon wedi’i gratio.

Er mwyn ychwanegu ychydig mwy o flas i’r cacennau fe dorrais dwll ymhob un o’r cacennau, ar ôl eu coginio,  a llenwi’r rhai lemon gyda lemon curd a’r rhai fanila gyda jam mafon. Sypreis bach neis pan da chi’n brathu mewn iddyn nhw! Mae modd gwneud hyn efo cyllell, ond fe ddefnyddiais i declyn i dynnu canol afal – oedd yn torri twll bach perffaith yng nghanol y cacennau.

Fe ddefnyddiais i eisin menyn fanila arferol ar gyfer y cacennau hufen ia. Ond ar gyfer y cacennau lemon,  fe wnes i eisin menyn heb y fanila ond gan ychwanegu ychydig o sudd lemon ac i orffen fe wnes i gratio ychydig bach mwy o groen lemon ar eu pen (da chi’n meddwl bod yna ddigon lemon yn y cacennau yma?).

Roeddwn i eisiau gwneud i’r cupcakes hufen ia edrych fel hufen ia 99 traddodiadol. Felly fe roddais eisin menyn fanila ar dop y gacen a thywallt ychydig o saws mafon ar ei ben, ac wrth gwrs mae angen flake ar ben pob un hufen ia gwerth chweil!

tarten lemon

21 Maw

Daeth cwpwl o ffrindiau draw am swper nos Sadwrn, ac mae hynny wastad yn golygu un peth, guinea pigs ar gyfer ryseitiau newydd!

Mae un o’r ffrindiau ddaeth draw yn llysieuwr, felly cyfle perffaith i drio ychydig o ryseitiau o’r llyfr Ottolenghi nes i brynu’r wythnos diwethaf.  Mae’r llyfr yn llawn ryseitiau hyfryd yr olwg felly roedd o’n anodd dewis ond pan weles i’r ‘surprise tatin’, odd rhaid fi ei drio. Tart tatin cyffredin ydi hwn, efo pastry a caramel ond efo tatws a tomatos a caws, yn lle afalau … swnio yn od … ond mai god odd o’n hyfryd. Yn anffodus nes i anghofio tynnu llun, ond dwi’n gaddo gwneud o eto yn fuan i ddangos i chi.

Beth bynnag tarten lemon ydi pwnc y post yma, a dyna gawsom ni i bwdin. Dwi’m yn tueddu i goginio tartennau yn aml, dim ond am eu bod nhw’n tueddu i fod mor fawr ac yn ormod ar gyfer dau, felly os dwi byth yn cael unrhyw un draw am swper dwi’n bachu ar y cyfle i ymarfer. Dwi wrth fy modd efo tarten lemon ond doeddwn i erioed wedi gwneud un o’r blaen., ond o’n i’n reit hapus efo’r canlyniad yn y diwedd, felly dyma i chi’r rysáit.

Cynhwysion


Pastry

175g blawd plaen

25g cocoa

pinsied o halen

25g siwgr eisin

125g menyn heb halen oer

1 melynwy mawr

2 llwy fwrdd o ddŵr oer

llenwad

75g siocled tywyll

3 lemon

150g siwgr caster

4 wy mawr

150ml hufen dwbwl

Dull

1. Er mwyn gwneud y pastry, hidlwch y blawd, cocoa, halen ac eisin. Rhwbiwch y menyn oer i mewn iddo gydag eich bysedd nes bod y gymysgedd yn edrych fel briwsion bara.  Neu os oes gennych chi brosesydd bwyd, jysd rhowch wizz iddo yn hwnna.

2. Cymysgwch y melynwy gyda’r dŵr ac ychwanegwch at y gymysgedd i wneud toes. Efallai y bydd angen ychwanegu ychydig mwy o ddŵr ond da chi ddim eisiau i’r toes fod yn rhy stici chwaith. Roliwch y pastry mewn i bêl a’i lapio mewn cling film ac oerwch yn yr oergell am ryw awr.

3. Roliwch y pastry mewn i gylch mawr a’i osod yn eich tun. Tun tarten 23 modfedd gyda gwaelod rhydd dwi’n ei ddefnyddio.

4. Prociwch waelod y pastry gyda fforc cyn gadael iddo i oeri eto yn yr oergell am o leiaf 2 awr, neu hyd yn oed dros nos fel gwnes i.

5. Pan da chi’n baro di goginio’r pastry, cynheswch y popty i 200°C neu 180°C ffan.

6. Mae angen pobi’r pastry cyn ychwanegu’r cynnwys, a’r ffordd oraf o wneud hyn yw gorchuddio’r pastry efo ychydig o bapur greasproof a’i lenwi efo baking beads. Mae genai rai pwrpasol ond mae’n bosib defnyddio unrhyw fath o beans neu pulses sych. Beth mae hyn yn ei wneud yw sicrhau bod y pastry ddim yn codi nag yn lleihau gormod wrth goginio.

7. Coginiwch am 15 munud, yna tynwch y beans a’r papur greasproof a’i goginio am 5 munud arall.

8. Tra bod y pastry dal yn boeth gratiwch y siocled drosto a’i adael i oeri.

9. Cyn gwneud y llenwad, cynheswch y popty i 160°C neu 140°C ffan.

10. Gratiwch groen y lemonau mewn i fowlen ac ychwanegwch y sudd a’r siwgr. Cymysgwch nes bod y siwgr wedi toddi. Yna cymysgwch y wyau a’r hufen nes bod y gymysgedd yn llyfn.

11. Tywalltwch y gymysgedd fewn i’r pastry a’i roi yn ofalus yn y popty.

12. Coginiwch am tua 30-35 munud a gadewch i oeri yn llwyr cyn ei dynnu o’r tun.